व्यवसाय सुरू करताना किंवा स्वतःच्या पायावर उभं राहण्याचा प्रयत्न करताना अनेक महिला उद्योजकांना अफवा, टीका आणि नकारात्मक बोलण्याचा सामना करावा लागतो. विशेषतः घरगुती आणि सूक्ष्म व्यवसायांमध्ये काम करणाऱ्या महिलांबाबत “हा व्यवसाय किती दिवस टिकेल?”, “यातून खरंच काही मिळतं का?” अशा चर्चा सहजपणे पसरताना दिसतात. या वातावरणाचा मानसिक परिणाम होऊ शकतो, मात्र तज्ज्ञांच्या मते अशा परिस्थितीत स्वतःला सांभाळण्याची योग्य पद्धत समजून घेणे अत्यंत आवश्यक आहे.
समाजशास्त्रज्ञांच्या मते, एखादी व्यक्ती वेगळं काही करण्याचा प्रयत्न करते तेव्हा तिच्याबद्दल बोललं जाणं ही सामान्य प्रक्रिया आहे. विशेषतः महिलांनी पारंपरिक चौकटीबाहेर जाऊन व्यवसाय सुरू केला की त्याबद्दल कुतूहल आणि शंका दोन्ही निर्माण होतात. या चर्चांमधूनच अनेकदा अफवा तयार होतात. मात्र या अफवा वास्तवाशी किती संबंधित आहेत यापेक्षा त्या व्यक्तीवर त्याचा काय परिणाम होतो हे अधिक महत्त्वाचे ठरते.
तज्ज्ञ सांगतात की, प्रत्येक नकारात्मक बोलण्याकडे लक्ष दिल्यास आत्मविश्वास कमी होतो आणि कामावरचा फोकस ढासळतो. व्यवसायात सातत्य ठेवण्यासाठी मानसिक स्थैर्य आवश्यक असते. त्यामुळे बाहेर काय बोललं जातं यापेक्षा आपण काय करत आहोत यावर लक्ष केंद्रित करणे गरजेचे आहे. जे उद्योजक या गोष्टीकडे दुर्लक्ष करून आपल्या कामात सातत्य ठेवतात, त्यांनाच दीर्घकालीन यश मिळते.
घरगुती व्यवसाय करणाऱ्या एका महिलेचे उदाहरण यासाठी समोर येते. त्यांनी घरातून लाडू तयार करून विक्री सुरू केली तेव्हा सुरुवातीला अनेकांनी त्यांच्या कामाबद्दल शंका व्यक्त केली. काहींनी हा व्यवसाय टिकणार नाही असेही सांगितले. मात्र त्यांनी या बोलण्याला उत्तर देण्यात वेळ न घालवता आपल्या उत्पादनाच्या गुणवत्तेवर आणि ग्राहक सेवेमध्ये सुधारणा करण्यावर लक्ष केंद्रित केले. काही महिन्यांतच त्यांच्या ऑर्डर्समध्ये वाढ झाली आणि आज त्या दरमहा मोठ्या प्रमाणात ऑर्डर्स पूर्ण करत आहेत. या उदाहरणातून स्पष्ट होते की, अफवांना उत्तर देण्यापेक्षा कामावर लक्ष दिल्यास परिणाम आपोआप दिसू लागतात.
मानसशास्त्रज्ञांच्या मते, नकारात्मक बोलण्याचा परिणाम कमी करण्यासाठी काही सवयी उपयुक्त ठरतात. स्वतःच्या प्रगतीची नोंद ठेवणे, सकारात्मक विचारसरणी राखणे आणि प्रेरणादायी वातावरणात राहणे यामुळे मानसिक ताकद वाढते. तसेच, सतत नकारात्मक बोलणाऱ्या लोकांपासून थोडे अंतर ठेवणेही आवश्यक असते. यामुळे मनावरचा ताण कमी होतो आणि कामावर लक्ष केंद्रित करणे सोपे जाते.
तज्ज्ञ असेही सांगतात की, प्रत्येक अफवेला किंवा टीकेला उत्तर देणे आवश्यक नसते. अनेक वेळा शांत राहून आणि आपल्या कामातून उत्तर देणे अधिक प्रभावी ठरते. वेळेनुसार परिणाम दिसू लागले की त्याच लोकांची मतं बदलतात. त्यामुळे प्रतिक्रिया देण्यापेक्षा कृतीवर भर देणे हा अधिक योग्य दृष्टिकोन मानला जातो.
महिला सक्षमीकरण क्षेत्रात काम करणाऱ्या संस्थांच्या मते, प्रत्येक महिला उद्योजिकेला या टप्प्यातून जावे लागते. काहीजणी या दबावामुळे थांबतात, तर काहीजणी त्यावर मात करून पुढे जातात. फरक फक्त मानसिकतेत असतो. ज्या महिला स्वतःवर विश्वास ठेवून सातत्याने काम करतात, त्या शेवटी यशस्वी ठरतात.
एकूणच, अफवा आणि नकारात्मक बोलणं थांबवणे आपल्या हातात नसले तरी त्याचा परिणाम कसा हाताळायचा हे पूर्णपणे आपल्या नियंत्रणात आहे. आत्मविश्वास, सातत्य आणि योग्य फोकस ठेवला तर कोणतीही महिला उद्योजिका या अडथळ्यांवर मात करून पुढे जाऊ शकते.